2015-09-27_0017

Mia100 Ulic [#3] – ul. Norwida

historia

Ulica Norwida w Puławach jest pod kilkoma względami wyjątkowa. W odróżnieniu od prezentowanej wcześniej ulicy Sienkiewicza i ulicy Chmielowskiego ta nie ma konstrukcji liniowej, jest zakrzywiona na pewnym odcinku. Ponadto na współczesną ulicę Norwida składają się tak naprawdę dwie niegdysiejsze ulice, tzn. ulica 22 Lipca i ulica Świerczewskiego.

22 Lipca to data kiedy w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej obchodzono Narodowe Święto Odrodzenia Polski. Było to największe święto państwowe w komunistycznej Polsce. Zostało uchwalone w celu upamiętnienia ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Za oficjalną datę ogłoszenia tego Manifestu uznaje się 22 lipca 1944 r., a Narodowe Święto Odrodzenia Polski ustanowiono dokładnie w pierwszą rocznicę powstania tego dokumentu. Święto to po raz ostatni obchodzone było w 1989 r.

Karol Świerczewski żył w latach 1897-1947 i niemal przez całe życie był wojskowym. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach Armii Imperium Rosyjskiego. Następnie służył w Armii Czerwonej, m.in. w wojnie polsko-rosyjskiej 1919-1921, gdzie walczył przeciwko Polsce. Pod koniec lat 20. XX w. został oficerem sowieckiego wywiadu. W latach 1936–1938, pod pseudonimem „generał Walter” brał udział w wojnie domowej w Hiszpanii po stronie republikańskiej przeciwko rebelii wznieconej przez generała Francisco Franco. W czasie II wojny światowej pozostał w Armii Czerwonej, ale decyzją Józefa Stalina objął kierownicze stanowisko w Polskich Siłach Zbrojnych w ZSRR. Dosłużył się stopnia generała w Armii Czerwonej. Po II wojnie światowej sprawował prominentne funkcje we władzach komunistycznych i służył już w Wojsku Polskim w stopniu generała.

Cyprian Kamil Norwid jest jednym z najwybitniejszych poetów epoki polskiego romantyzmu. Żył w latach 1821-1883. Był także prozaikiem, dramatopisarzem, eseistą, ale także grafikiem, rzeźbiarzem, malarzem i filozofem. Do najbardziej popularnych współcześnie utworów lirycznych jego autorstwa można zaliczyć: „Do obywatela Johna Browna”, „Fortepian Chopina”, „Bema pamięci żałobny rapsod”, „∗∗∗ [Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie]”.


 
Ulica Świerczewskiego obsługiwała środkową część osiedla imienia Karola Świerczewskiego. Osiedle to współcześnie nazywa się osiedlem Norwida. Zostało zaprojektowane przez Warszawskie Biuro Projektów Budownictwa Ogólnego w Warszawie, a jego budowę rozpoczęto w 1970 r. Realizowała je Puławska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Ulica Świerczewskiego była utwardzona, wyłożona nawierzchnią asfaltową. Ciągnęła się od ówczesnej ulicy Dzierżyńskiego (dzisiejsza ul. Lubelska) do ówczesnej ulicy 22 Lipca. Miała kształt nieregularny, występowały w jej układzie dwa łuki. Kształt ten z resztą został zachowany do czasów współczesnych. Ulica Świerczewskiego nie istniała przed budową osiedla Świerczewskiego, została wytyczona dopiero na początku lat 70. XX wieku.

Ulica 22 Lipca obsługiwała osiedle Kaniowczyków i część osiedla Świerczewskiego. Również była to ulica nowo wytyczona. Ciągnęła się od alei Partyzantów aż do Powiatowej Lecznicy dla Zwierząt. Jej nawierzchnia była wyłożona asfaltem. Ulica 22 Lipca miała długość ok. 0,5 km.

Ulica Norwida ma długość ok. 1,8 km, jest utwardzona nawierzchnią asfaltową. Pełni funkcję podstawową, jest położona w obrębie osiedla Kaniowczyków i osiedla Norwida. Przebiega od alei Partyzantów do ulicy Lubelskiej. Stanowi zatem łącznik między dwiema głównymi trasami w mieście, a zarazem ulicami wylotowymi. Powstała na skutek połączenia ulicy Świerczewskiego z ulicą 22 Lipca. Decyzją Rady Miasta Puławy z dnia 2 sierpnia 1990 r. zmieniono również jej nazwę.

Na całej długości ulicy Norwida po obu stronach jezdni znajduje się pas zieleni oraz chodniki. Co ciekawe, dosyć łatwo można dostrzec miejsce, gdzie mniej więcej zbiegały się ulice Świerczewskiego i 22 Lipca. Nie było to obecne skrzyżowanie ulicy Norwida z ulicą Sieroszewskiego. Jest to miejsce położone nieco dalej, bo za garażami przy ulicy Norwida, między dwoma blokami. Stosunkowo łatwo je zlokalizować, gdyż idąc od strony Lecznicy Weterynaryjnej w kierunku ulicy Lubelskiej, w miejscu tym kończy się chodnik wyłożony czerwoną kostką oraz porządna nawierzchnia asfaltowa na drodze. Dalej są już tylko stare płyty chodnikowe, popularnie używane w budownictwie drogowym w latach 80. i 90. zeszłego wieku oraz jezdnia z nawierzchnią, która pamięta chyba jeszcze czasy, gdy w Puławach był amfiteatr. ;-)

Większa część ulicy Norwida jest zatem zmodernizowana. Kompleksowy remont odbył się w 2011 r. i objął jakieś ¾ całej długości ulicy. Aktualnie przy ulicy Norwida znajdują się dwa przystanki autobusowe, obydwa z resztą są po tej samej stronie (po prawej od strony alei Partyzantów, po lewej stronie nie ma żadnego przystanku). Autobusy miejskie linii 4, 5, 8, 18, 28 kursują tędy na odcinku od alei Partyzantów do ulicy Sieroszewskiego. Zabudowa ulicy Norwida jest średniowysoka. Są tu niemal wyłącznie bloki mieszkalne kilkukondygnacyjne.

Spośród współcześnie istniejących ważniejszych obiektów zlokalizowanych przy ulicy Norwida to oczywiście wspomniana już Lecznica Weterynaryjna, ale też istniejąca od wielu lat restauracja „Pod Dębami” oraz zespół usługowo-handlowy przy wylocie na aleję Partyzantów (przed laty mieścił się tam m.in. sklep papierniczy „Skrzat” i wypożyczalnia kaset wideo).

Przy ulicy Norwida mieszczą się dziś aż 3 przedszkola –  numer 7, 8, 18. Przy żadnej innej ulicy w Puławach nie ma tylu przedszkoli, co tutaj (sic!). Ponadto przy ulicy Norwida mieści się od wielu już lat targowisko miejskie. Niegdyś, w bezpośrednim sąsiedztwie tego targowiska w jednym z budynków, miał siedzibę lubelski Herbapol. Natomiast naprzeciw targowiska po dziś dzień stoi budynek, w którym przed laty znajdował się kultowy już ogólnospożywczy sklep „Złoty Róg”. Budynek ten został wybudowany na początku lat 60. XX wieku, kiedy w Puławach rozpoczynała się budowa Zakładów Azotowych.

Na specjalne życzenie zamieszczam także istotną informację, może nawet najważniejszą w całym opisie tej ulicy: tutaj mieszkają ponoć najładniejsze dziewczyny w Puławach. :-)